کاسه نمد چیست و چه عملکردی در خودرو دارد؟ - شرکت هیروسان

کاسه نمد چیست و چه عملکردی در خودرو دارد؟

کاسه نمد چیست و چه عملکردی در خودرو دارد؟

کاسه نمد قطعه‌ای نام آشنا در بین قطعات خودرو است که اغلب افراد حداقل یکبار نام آن را شنیده‌اند. این قطعه معروف در اغلب سیستم‌های هیدرولیکی و دستگاه‌هایی که از روغن استفاده می‌شوند، مورد استفاده قرار می‌گیرند.این قطعه در انواع مختلفی تولید شده و مانع از نشت سیالات می‌گردد. در بخش محصولات هیروسان شما با انواع کاسه نمد‌ها روبه رو می‌شوید. مطمئنا انتخاب آن‌ها برای برخی افراد کمی ‌دشوار است.ما امروز قصد داریم تا این بخش از سایت را به معرفی کاسه نمد و عملکرد آن در خودرو اختصاص دهیم. علاوه بر آن هر آن چیزی که برای انتخاب یک کاسه نمد مطمئن و استاندارد نیاز دارید را در اختیارتان قرار می‌دهیم.

هیروسان به شما  پیشنهاد می کند قبل از خرید و انتخاب، این بخش را مطالعه کنید. مطمئنا به اطلاعات مهمی‌دست خواهید یافت.

کاسه نمد چیست؟

به عبارت ساده کاسه نمد  یا آب بند قطعه‌ای است که مانند یک درزگیر عمل کرده و مانع از هدر رفت سیالات مکانیکی می‌گردد. این قطعه با نام ” Oil Seal ” نیز شناخته شده و در شفت‌ها و یاتاقان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد و مانع از روغن ریزی در آن‌ها می‌گردد. همچنین این قطعه وظیفه محافظت از این قطعات را در برابر گرد و غبار را بر عهده دارد.

شاید برای شما نیز جالب باشد که چرا نام آن را کاسه نمد گذاشته‌اند. در گذشته پارچه و نمد کاربرد زیادی در خشک کردن قطعات داشته و برای مصارف گوناگونی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. بنابراین با توجه به کاربرد این قطعه، نام آن را کاسه نمد نامیدند.

آب بندها با توجه به محل قرار گیری خود در سایزها و انواع مختلفی تولید می‌شوند. این موضوع بر قیمت و هزینه آن نیز موثر است.

در بخش‌های زیادی از خودرو کاسه نمدها وجود دارند. مکان‌های نزدیک قطعاتی چون پیستون، بلبرینگ، پلوس، کمک فنر، شیر فرمان و سوپاپ‌ها به راحتی دیده می‌شوند. در واقع در مکان‌هایی که نیروی چرخشی باشد، آب بند نیز در آن جا دیده می‌شود.

معرفی قطعات و اجزای کاسه نمد

کاسه نمد‌ها از اجزا و قطعات زیر تشکیل شده‌اند:

  • نمد : این قطعه که با نام آب بند نیز شناخته می‌شود به منظور جلوگیر از نشت سیالات قرار داده می‌شود.
  • واشر : واشرها قطعاتی هستند که از فولاد ساخته شده و در برابر ضربات شافت مقاوم هستند.
  • فنر : فنر قطعه‌ای است که حالت کشسانی داشته و قابل انعطاف است. درواقع این قطعه با حالت کشسانی خود مانع از هدر رفت و نشت سیالات می‌کند.
  • پوشش بیرونی : پوشش بیرونی که به شکل لوله و از جنس استیل ساخته شده است.
  • لبه آب بندی : لبه آب بندی به صورت استاتیکی و دینامیکی قسمت شافت را درزبندی می‌کند. این قسمت که از مواد گرمانرم ساخته شده، دارای نوک تیز بوده و به توسط قالب ریزی، سنگ زنی و برش طراحی و ساخته می‌شود.

کاسه نمد چه کاربردی در خودرو دارد؟

همانطور که گفتیم وظیفه اصلی کاسه نمد جلوگیری از نشت و سر ریز روغن است. آب بند‌ها در قسمت‌های مختلف موتور مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از مهم ترین قسمت‌هایی که از آن‌ها استفاده شده است، در کنار پیستون‌ها می‌باشد.

همانطور که می‌دانید پیستون‌ها نقش حیاتی در خودرو داشته و مراقبت از آن‌ها ضروری است. این قطعات در طول روشن بودن موتور به سرعت در حال بالا و پایین شدن بودن و برای جلوگیری از اصطکاک و سایش نیاز به یک روان کننده دارند. به همین دلیل در طول حرکت مدام روغن کاری می‌شوند.

در این هنگام وجود آب بند برای جلوگیری از نشت روغن به بیرون محفظه احساس می‌شود. در محل میل لنگ کاسه نمد وجود دارد و مانع از نشت روغن می‌شود.

اصول کلی عملکرد کاسه نمد

قبل از نصب کاسه نمد، قطر داخلی لبه آن از قطر شافت کمتر است. اما بعد از نصب با فشار تداخل لبه آب بند و نیروی انقباض فنر، فشار شعاعی خاصی بر روی شافت ایجاد می‌شود.  در طول کار فشار شعاعی بر لبه آب بند فشار وارد کرده و موجب تشکیل حلقه آب بندی به عرض 0.25 تا 0.5 می‌گردد.

در طول فرآیند روانکاری، مقداری از روغن به دلیل فشار به قسمت آب بند نفوذ کرده و غشایی نازک را بین آب بند و شافت ایجاد می‌کند. غشای نازک به دلیل کشش‌ها تنش‌های سطحی، هلالی جدید در قسمت لبه بیرونی شافت چرخان و لبه برشی آب بند ایجاد می‌کند. پوشش سطحی جدید مانع از نفوذ و نشت روغن به قسمت‌های بیرونی می‌گردد.

کاسه نمد در کجای ماشین قرار دارد؟

همانطور که گفتیم هرجاییکه سیالات و روغن‌ها وجود داشته باشند، کاسه نمد نیز در آن اطراف است. آب بند‌ها در پیستون‌ها، خروجی گیربکس، میل لنگ، پلوس، شیرفرمان و سوپاپ‌ها به کار گرفته می‌شوند.

معمولا آب بندها در اطراف میله‌ها وجود داشته و با آب بندی که انجام می‌دهد، مانع از خروج روغن تحت فشار می‌شوند.

ساختار کاسه نمد

در گذشته ساختار این قطعه ساده بوده و تنها یک نمونه از آن به کار گرفته می‌شد. اما امروزه انواع مختلفی از آن‌ها به وجود آمده است که در مکان‌های مختلف با عملکردها نسبتا متفاوت مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخی از آب بند‌های امروزی به دو دسته فنردار و بدون فنر تقسیم می‌شوند.

کاسه نمدهای بدون فنر ساده تر و ارزاتر هستند و در مواردی که گریس و مواد چسبناک به کارگرفته شده است، مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع از آن‌ها در نقاله‌ها، چرخ خودرو به کار گرفته می‌شوند.

نوع فنردار آن‌ها در مصارف وسیعتر و بزرگتر استفاده شده و بیشتر در مکان‌هایی که از روغن استفاده شده است، به کار گرفته می‌شود.

انواع کاسه نمد

کاسه نمدها بر اساس پارامترهای زیر دسته بندی شده و در انواع مختلف قرار می‌گیرند.

  • نوع موتور
  • جنس کاسه نمد
  • شرایط فیزیکی و کاربرد
  • نوع سیال تماس با آن
  • متریال

در ادامه به چند مورد از معروف ترین و کاربردی ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم.

تقسیم بندی کاسه نمدها بر اساس متریال

متریال‌ها و مواد اولیه‌ای که در تهیه و ساخت آب بندها مورد استفاده قرار می‌گیرند، دارای شرایط دمایی دقیق و کاربر خاصی هستند. این مواد قبل از تهیه به طور کامل و دقیق اندازه گیری شده و تحقیقات لازم بر روی آن‌ها انجام می‌شود. سپس در ساخت آب بندها مورد استفاده قرار می‌گیرد. از متریال‌هایی مورد استفاده در ساخت آب بندها عبارت‌اند از :

  •        چرم

مواد چرمی‌به دلیل انعطاف، مقاومت و جذب خوبی که در روغن دارند به عنوان متریال در ساخت کاسه نمدها مورد استفاده قرار می‌گیرند. کاسه نمدهای چرمی‌قابلیت و توانایی کار در دمای 70 تا 100 درجه سانتی گراد را دارند.

  •         پلی یورتان

کاسه نمدهای پلی یورتان مقاومت بسیار بالایی دارند. این مواد در برابر فرسایش، ضربات ناگهانی و گریس استفاده شده و مقاوم هستند.

  •        NBR یا نیتریل

کاسه نمدهای NBR از معروف ترین و رایج ترین آب بند به شمار می‌آیند. هزینه پایین ساخت و مقاومت بالا آن‌ها را از موارد دیگر مجزا کرده است. این نوع از آن‌ها توانایی کار در دمای 30 درجه تا 120 درجه سانتی گراد را داشته و در برابر موادی چون روغن‌های نفتی، هیدروکربن‌های آلیفاتیک، اسیدهای رقیق شده، روغن‌های معدنی و روغن‌ها ی هیدرولیک مقاوم هستند.

  •     وایتون یا Viton

وایتون یک نمونه دیگر از مواد اولیه‌های باصرفه و مقاوم در دمای -40 درجه تا 400 درجه فارنهایت است. با توجه به این، آبندهایی که از این مواد ساخته می‌شوند، در برابر روغن‌های نفتی و معدنی، اسیدهای غلیظ و رقیق مقاوم بوده و در مکان‌هایی که با سیالاتی نظیر بنزین سروکار دارند، استفاده می‌شوند.

  •         اتیلن پروپلین دی ان مونومر یا EPDM

مواد EPDM یکی از مقاوم ترین و بهترین مواد در برابر آب، بخار آب، اوزون و پیری است. ویژگی این متریال موجب شده تا در کاسه نمدهایی که در هیدرولیک، محیط‌های شیمیایی و اکسیدکننده، حلال‌های قطبی و شرایط‌های آب و هوایی متفاوت استفاده می‌شود، به کار گرفته شود. البته این مواد مقاومت خوبی نسبت به هیدروکربن‌های آلیفاتیک یا معطر و فرآورده‌های روغن معدنی مقاوم نداشته و محدوده دمایی EPDM بین -50 تا 140 درجه سانتی گراد است.

  •        سیلیکون یا SILICON

به دلیل ویژگی مواد سیلیکونی، این نوع کاسه نمدها در موارد بیشتری استفاده شده و کاربرد دارند. دمای کارایی آن‌ها بین -55 تا 200 درجه سانتی گراد است. کاسه نمد سیلکونی در برابر روغن‌های معدنی، مایعات مبتنی بر گلیکول و محیط‌های آزاد و روان کننده‌های که موجب اصطکاک و سایش می‌شوند، مقاوم بوده و آن‌ها را جذب می‌کنند.

از معایب آب بند سیلکونی می‌توان به عدم مقاومت آن‌ها بر آب، بخار گرم و محیط‌های بنزینی و همچنین هزینه بالای آن اشاره کرد.

  •        لاستیک طبیعی یا NR

دمای کاری این مواد بین -45 تا 200 درجه سانتی گراد است. این مواد در برابر سایش و فشردگی مقاوم بوده و استحکام کششی خوبی دارد. ویژگی‌های فوق العاده و منحصر به فردآن موجب شده تا در محیط‌های پویا با دما‌های متفاوت مورد استفاده قرار گیرد.

  •        ACM

کاسه نمدهایی که از این نوع  متریال ساخته می‌شوند، مقاومت فوق‌العاده‌ای دارند. این نوع از آب بندها از ترکیب NBR و لاستیک اکرلیک ساخته شده و تا دمای150 درجه سانتی گراد مقاومت می‌کند.

  •        PU

از دیگر موادی که در ساخت کاسه نمدها مورد استفاده قرار می‌گیرد، PU‌ها هستند. این مواد مقاومت بالایی داشته و در دمای -45 تا 100 درجه سانتی گراد کارایی دارند.

تقسیم بندی کاسه نمدها  بر اساس کاربرد

کاسه نمدها بر اساس کاربرد به موارد زیر تقسیم می‌شوند. در ادامه به چند مورد از آن‌ها اشاره می‌کنیم.

  • کاسه نمدهای فلزی تکی و پشت بسته
  • اینچی
  • کربنی
  • ژنراتور
  • چرخ خودرو
  • جک هیدرولیک
  • الکتروموتور
  • کمپرسور
  • ماشین آلات راهسازی
  • نسوز
  • محافظ بیرینگ
  • شرگت گاز
  • پالایشگاه
  • سر میل لنگ
  • کنترل ولوو
  • پلوس
  • گیربکس
  • شافت ورودی گیربکس
  • لاستیک گیت سوپاپ
  • ته میل لنگ
  • پتروشیمی‌
  • آهن‌دار همراه فنر فلزی
  • شیاردار
  • کشاورزی
  • ماشین لباس‌شویی
  • فانوسی
  • پمپ آب
  • دستگاه CNC
  • گرافیت
  • دوطرف فنردار

·        کاسه نمد پلوس

کاسه نمد پلوس قطعه‌ای است  پلاستیکی که از نشت روغن از جعبه دنده و دیفرانسیل جلوگیری می‌کند.  محل قرار گیری این قطعه در پلوس با گیربکس یا دیفرانسیل است. در برخی از خودروها، آب بند علاوه بر جلوگیری از نشت روغن موجب هم راستا شدن پلوس و گیربکس نیز می‌گردد.

برای نصب این قطعه از ابزارهای خاص و حرفه‌ای استفاده می‌شود. برخی از تعمیرکاران به دلیل عدم وسایل تخصصی از چکش استفاده می‌کنند که این کار اشتباه بوده و موجب کاهش طول عمر این قطعه می‌گردد.

به طور کلی در هنگام نصب این قطعه از ضربه وتقه به آن جلوگیری کنید. با انجام این کار از طول عمر و کیفیت قطعه می‌کاهید.

  •         کاسه نمد گیربکس

محل قرار گیری کاسه نمد گیربکس در ورودی و خروجی جعبه دنده است. تعویض این قطعه به دلیل محل قرار گیری آن، کمی‌دشوار بوده و هزینه بر است. به همین دلیل با تغییر در طراحی کاسه نمد لبه‌ای، آب بندهای مارپیج جایگزین قطعات قبلی شده‌اند.

درواقع این نوع کاسه نمدها کمتر دچار خوردگی یا سایش شده و طول عمر بیشتری دارند.

  •       کاسه نمد میل سوپاپ

کاسه نمد میل سوپاپ از مواد مقاومی ‌ساخته می‌شود. این قطعه در سر سیلندر و برای جلوگیری از روغن ریزی میل سوپاپ قرار داده شده است. وجود این قطعه بسیار ضروری و حیاتی است. زیرا در صورت نشت روغن، امکان صدمه موتور و تسمه تایمینگ وجود دارد.

  •         کاسه نمد میل لنگ

کاسه نمد میل لنگ نیز برای جلوگیری از نشت روغن  از محفظه روغن و بازگشت مجدد روغن به محفظه قرار داده شده است.

تعویض این قطعه به این صورت است که در ابتدا  باید خود رو درحالت جک قرار دهید. سپس نسبت به بیرون آوردن تسمه دینام اقدام کنید. حال نوبت به باز و جدا کردن مهره پولی سرمیل لنگ است. این قطعه کمی‌ سفت بوده و نیاز به نیرویی زیادی دارد.

بعد از جدا کردن آن، پولی و متعلقات آن را بیرون آورید. بعد از انجام این کار می‌توانید آب بند میل لنگ خارج کنید. اکنون قطعه جدید را جایگذاری کرده و قطعات را در سر جای خود قرار دهید.

عوامل تاثیرگذار بر طول عمر کاسه نمد

شما هر چقدر که از بهترین و باکیفیت ترین قطعات استفاده کنید، باز ناگزیر به انجام یک سری اقدامات به منظور افزایش طول عمر آن هستید. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که علارقم خرید آب بند باکیفیت، بعد از مدتی مجبور به تعویض آن شوید. به نظر شما علت چیست؟ چه عاملی موجب خرابی این قطعه شده است؟

برای پاسخ به این سوال همراه ما باشید. در ادامه به آن می‌پردازیم.

خرید قطعات با کیفیت اولین گام است. اگر می‌خواهید مدت بیشتری از آن استفاده کنید باید به مواردی چون نحوه قرار گیری، نصب و انتخاب بهترین نوع آن توجه کنید.

همانطور که در بخش انواع کاسه نمد نیز به آن اشاره کردیم، هریک از این قطعات دارای مقاومت و شرایط دمایی متفاوت هستند. بنابراین با توجه به محل قرار گیری و شرایط دمایی آن‌ها سعی می‌کنیم که بهترین نوع را انتخاب کنید. همچنین برخی از آن‌ها تنها مخصوص روغن بوده و برخی دیگر مخصوص سیالات دیگر هستند.

نوع روغن تا حد زیادی بر طول عمر کاسه نمدها نقش مستقیم دارد. روغن‌ها به عنوان روان کننده با قطعات زیادی در تماس هستند. هرگونه ناخالصی در آن‌ها منجر به خرابی قطعات می‌گردد.

از سوی دیگر کاسه نمدها در شیارهای چپ گرد و راست گرد تولید می‌شوند. در هنگام نصب، از توجه به این موضوع غافل نشوید. زیرا غفلت از آن منجر به عبور روغن از شفت شده که در هنگام باز کردن بر روی قطعات دیگر ریزش می‌کند.

سرویس‌های دوره‌ای یکی از بهترین راه حل‌ها برای جلوگیری از خرابی قطعات خودرو است. بررسی و تشخیص زودهنگام این قطعه از آسیب  به قطعات دیگر جلوگیری کرده و در هزینه شما صرفه جویی می‌کند. پیشنهاد می‌کنیم که خودروی خود را مطابق دستورالعمل‌های درون دفترچه به صورت دوره‌ای سرویس کنید.

نبود روغن کافی یا کاهش سطح آن منجر به خرابی آب بند و قطعات متصل به آن می‌گردد. همچنین پوسیدگی و سایش قطعاتی که در آن جای گرفته است، نیز منجر به خرابی این قطعه می‌گردد.

تاثیر خرابی کاسه نمد بر قطعات خودرو

کاسه نمد از نشت روغن بر روی قطعات دیگر جلوگیری کرده و مانع از نشت آن‌ها می‌گردد. بنابراین خرابی یا هرگونه اخلال در این قطعات منجر به آسیب به قطعات دیگر می‌گردد. از جمله عوارض خرابی آن‌ها می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم.

  • نشت روغن موجب گیر کردن یا بستن سوراخ‌ها سوپاپ می‌گردد. در پی این اتفاق فضای درونی موتور و روغن گرم شده و به قطعات و اجزای دیگر آسیب وارد می‌کند. افزایش دمای روغن منجر به افزایش فشار در آن شده و در عملکرد آب بند اختلال ایجاد می‌شود و روغن به بیرون راه پید ا کرده و نشت می‌کند. همانطور که می‌دانید کاهش سطح روغن به قطعات خودرو آسیب جدی وارد می‌کند.
  • با معیوب شدن کاسه نمدها و نشت روغن، مقدار سطح روغن دیفرانسیل کاهش می‌یابد. در پی کم شدن روغن، چرخ دنده‌های آن و دیفرانسیل خشک شده و در هنگام کار کردن سروصدای زیادی ایجاد می‌کند. اگر در اسرع وقت اقدام نگردد، دیفرانسیل با مشکلات جدی روبه رو می‌شود.
  • با کم شدن روغن یا به عبارتی روغن ریزی خودرو، اضافه کردن روغن امری غیر موجه است. زیرا در وهله اول باید دلیل کم شدن روغن مورد بررسی قرار گیرد. نشت روغن و کم شدن سطح آن به معنای وجود مشکل در آب بند یا قطعات دیگر است.

چند نکته مهم در نصب کاسه نمد که باید بدانید

محل و جای نصب کاسه نمد را تمیز کرده و در صورت نیاز از گریس برای روان تر شدن لبه ی آن استفاده کنید. سپس قطعه را در جای مورد نظر قرار داده و سپس نصب کنید. به خاطر داشته باشید که برای نصب آن به ابزارهای خاصی نیاز دارید.

از نصب قطعه اطمینان حاصل کرده و به دقت اطراف آن را چک کنید. عدم دقت در نصب آن، موجب نشت روغن بر روی قطعاتی مانند تسمه تایم شده و در زمان‌بندی آن اخلال ایجاد می‌گردد.

عوامل تاثیرگذار بر انتخاب کاسه نمد

انتخاب این قطعه به عواملی‌های متعددی وابسته است. آب بند در قسمت‌های مختلفی به کار گرفته می‌شود که دارای شرایط دمایی و محیطی متفاوتی هستند. به همین توصیه می‌گردد که در هنگام انتخاب به موارد و عوامل زیر توجه کنید.

  • سرعت
  • نوع سیال و روان کننده
  • دمای محیط
  • اختلاف فشار
  • محل و نحوه قرارگیری
  • لنگی
  • نوع کاربرد
  • قدرت و توانایی تحمل
  • همترازی محور شافت و حفره
  • میزان فشار شعاعی و آب بندی
  • جنس و نوع کاسه نمد

عوامل موثر بر قیمت کاسه نمد

این قطعات در رنج‌های قیمتی متفاوتی ارائه می‌شوند. شاید برای شماهم جالب باشد که چه عواملی بر آن تاثیرگذارند:

  • کاربرد
  • فشار و بار شعاعی وارده
  • میزان سختی و مقاومت شافت
  • قطر شافت
  • عمق منفذ و سوراخ آن
  • خدمات پس از فروش
  • برند و شرکت‌های سازنده آن
  • سرعت و نوع حرکت شافت
  • قطر هوزینگ

علاوه بر موارد فوق شرایط محیطی و اقتصادی کشور نیز می‌تواند بر مقدار قیمت این قطعه و سایر متعلقات آن نیز موثر باشد.